Słownik

Słownik astrologii, tarota i kart Lenormand

Dom, stacja czy sygnifikator mogą brzmieć tajemniczo, gdy spotykasz je po raz pierwszy. Tu znajdziesz 45 objaśnień napisanych prostym językiem. Hasła oddzielają zjawiska astronomiczne od znaczeń nadawanych im w tradycji.

Przejdź do litery

Ascendent
Punkt zodiaku, który w danym miejscu i czasie wschodzi nad wschodnim horyzontem. W horoskopie urodzeniowym odczytuje się go dla chwili urodzenia. W tradycji kojarzy się z pierwszym wrażeniem.
Aspekt
Kąt między pozycjami dwóch planet lub innych punktów, mierzony wzdłuż zodiaku. Do głównych aspektów należą koniunkcja, sekstyl, kwadratura, trygon i opozycja. Astrologia symbolicznie opisuje za ich pomocą współdziałanie lub napięcie.
Dekan
Jedna z trzech części znaku po 10°. Pierwszy dekan obejmuje pozycje od 0° do przedziału przed 10°, drugi od 10° do przedziału przed 20°, trzeci kończy się przy 30°. Tradycje przypisują dekanom różne skojarzenia.
Descendent
Punkt ekliptyki na zachodnim horyzoncie, położony 180° od ascendentu. W wielu systemach rozpoczyna siódmy dom, podczas gdy w systemie całych znaków dom zaczyna się na granicy znaku. Tradycja wiąże ten punkt z relacjami.
Dom
Jeden z dwunastu sektorów horoskopu powiązanych w astrologii z obszarami życia. Ich granice oblicza się różnymi metodami. W systemie całych znaków znak ascendentu stanowi pierwszy dom, a kolejne znaki tworzą pozostałe domy.
Efemerydy
Tabela pozycji ciał niebieskich na dane daty. Dawniej sprawdzano je w drukowanych tablicach, dziś programy obliczają je bezpośrednio. Pozycje są danymi astronomicznymi, a ich astrologiczna interpretacja jest osobną sprawą.
Ekliptyka
Pozorna roczna droga Słońca na niebie widzianym z Ziemi. Pozwala podać położenie w stopniach wzdłuż zodiaku tropikalnego. Planety poruszają się po niebie przeważnie niedaleko jej przebiegu.
Horoskop urodzeniowy
Mapa nieba sporządzona dla daty, godziny i miejsca urodzenia. Uwzględnia znaki, położenie ciał niebieskich i, zależnie od metody, domy i aspekty. Symboliczne odczytanie mapy nie mówi, co na pewno się wydarzy.
Imum Coeli (IC)
Jeden z głównych punktów wykresu. IC leży 180° od medium coeli. W tradycji kojarzy się z pochodzeniem, domem i prywatnymi oparciami. W systemie całych znaków nie musi pokrywać się z granicą czwartego domu.
Ingres
Wejście ciała niebieskiego do kolejnego znaku lub, zależnie od kontekstu, domu. Astronomicznie opisuje moment przekroczenia ustalonej granicy długości ekliptycznej. Astrologia odczytuje go jako zmianę akcentu.
Jakość
Kategoria opisująca sposób działania w tradycyjnej astrologii. Każdy znak ma jedną z trzech jakości: kardynalną, stałą lub zmienną. To osobny podział od czterech żywiołów.
Kardynalny
Jedna z trzech jakości, nazywanych też modalnościami. Znaki kardynalne to Baran, Rak, Waga i Koziorożec. Zaczynają cztery pory roku w zodiaku tropikalnym, dlatego astrologia łączy je z inicjatywą.
Karta odwrócona
Karta tarota wyjęta do góry nogami. Niektóre metody czytają ją jako osłabienie, nadmiar albo wewnętrzny wymiar zwykłego motywu. Odczyty można także prowadzić bez uwzględniania odwróceń.
Koniunkcja
Aspekt bliski kątowi 0°. Dwa punkty leżą blisko siebie pod względem długości ekliptycznej. W tradycji ich tematy się koncentrują, choć dokładna interpretacja zależy od samych punktów.
Księżyc bez kursu
Odcinek czasu przed zmianą znaku przez Księżyc, gdy według danej metody nie utworzy już kolejnego głównego aspektu. Różne metody ustalają go różnie. Nie jest powodem, by odkładać potrzebną czynność.
Kwadratura
Aspekt bliski 90°. W tradycji służy do mówienia o napięciu lub o rzeczach, które trzeba ze sobą pogodzić. Nie pozwala przewidywać konfliktu ani złego wyniku.
Małe Arkana
56 kart tarota w czterech kolorach, po 14 kart w każdym. W talii Ridera–Waite’a–Smith są to Buławy, Kielichy, Miecze i Monety. Często opisują codzienne sytuacje bardziej szczegółowo niż Wielkie Arkana.
Medium Coeli (MC)
Punkt przecięcia ekliptyki z lokalnym południkiem po stronie górnej kulminacji. Astrologia łączy MC z rolą publiczną i kierunkiem pracy. W systemie całych znaków nie musi być początkiem dziesiątego domu.
Nów
Moment, gdy z perspektywy Ziemi Słońce i Księżyc mają tę samą długość ekliptyczną. Oświetlona strona jest w dużej mierze odwrócona od Ziemi. W tradycji nów symbolizuje początek.
Opozycja
Aspekt bliski 180°. Punkty leżą po przeciwnych stronach zodiaku. Symbolicznie opisuje dwa bieguny jednej sprawy i pomaga nazwać, w jaki sposób mogą się uzupełniać lub rywalizować.
Orba
Dopuszczalne odchylenie od dokładnego kąta aspektu. Na przykład jeśli kwadraturę liczy się z orbem 5°, pod uwagę bierze się kąty od 85° do 95°. Dobór orbów zależy od metody.
Pełnia
Moment, gdy Księżyc i Słońce mają z perspektywy Ziemi długości ekliptyczne oddalone o około 180°. Wtedy widać prawie cały oświetlony dysk. W astrologii pełnia bywa symbolem kulminacji.
Petit Lenormand
Tradycyjna talia 36 kart z prostymi motywami, takimi jak Klucz, Drzewo i Statek. Odczyt zwykle opiera się na połączeniach sąsiednich kart. To inna talia i inna metoda niż tarot.
Planety osobiste
Merkury, Wenus i Mars, a w niektórych zestawieniach również Słońce i Księżyc. W astrologii wiąże się je z częstymi sytuacjami osobistymi. Słońce i Księżyc nie są planetami w klasyfikacji astronomicznej.
Przesilenie
Chwila, w której Słońce osiąga skrajne położenie na północ lub południe od równika niebieskiego. Wtedy na danej półkuli wypada najdłuższy albo najkrótszy dzień. Zjawisko wynika z nachylenia osi Ziemi.
Retrogradacja
Pozorny ruch wsteczny planety względem tła gwiazd widziany z Ziemi. Wynika ze względnego ruchu obserwatora i planety, więc planeta nie odwraca swojej orbity. W astrologii podsuwa temat powrotu do wcześniejszych spraw.
Rozkład
Układ kart na stole, w którym kolejne pozycje mają znaczenia związane z pytaniem. Przykładowo można zapytać o sytuację, własną reakcję i możliwy mały krok. Kartę odczytuje się w odniesieniu do jej pozycji.
Sekstyl
Aspekt bliski 60°. W tradycji przedstawia możliwość współdziałania, na którą można świadomie odpowiedzieć. Sam kąt między punktami daje się obliczyć bez przyjmowania symbolicznego znaczenia.
Stacja planetarna
Moment, w którym planeta pozornie zwalnia stary kierunek i zmienia kierunek ruchu po ekliptyce. Rozróżnia się przejście w retrogradację oraz powrót do ruchu prostego. Planeta pozostaje na orbicie.
Stały
Jedna z trzech jakości zodiaku. Znaki stałe to Byk, Lew, Skorpion i Wodnik. W tradycji symbolizują ciągłość oraz utrzymanie wybranego kierunku, czasem także niechęć do zmiany.
Sygnifikator
Karta wybrana, by oznaczała osobę, pytanie lub temat rozkładu. W części metod Lenormand pomaga wybrać sąsiedztwo do odczytu. Nie każdy rozkład wymaga sygnifikatora.
Synastria
Porównanie dwóch kosmogramów. Patrzy się między innymi na kąty między planetami obu osób. Symboliczny opis pomaga stawiać pytania o relację, ale nie ocenia jej szans ani wartości.
Tranzyt
Bieżące położenie ciała niebieskiego względem punktu w horoskopie urodzeniowym. Mówi się na przykład o tranzycie Saturna przez urodzeniowe Słońce. Zbieżność pozycji można obliczyć, a znaczenie pozostaje interpretacją.
Trygon
Aspekt bliski 120°. Astrologiczna tradycja opisuje go jako stosunkowo płynne połączenie dwóch punktów. Nie jest gwarancją szczęścia i można go odczytywać jako zwykłą wskazówkę do refleksji.
Węzeł księżycowy
Jeden z dwóch punktów przecięcia orbity Księżyca z ekliptyką. Są to węzły wstępujący i zstępujący. Jeśli nów lub pełnia wypada wystarczająco blisko węzła, może dojść do zaćmienia.
Wielka Tablica
Rozkład wszystkich 36 kart Małego Lenormand. Zwykle układa się je w rzędach, a znaczenie odczytuje z pozycji, sąsiedztwa i czasem z domów kart. To obszerniejsza forma niż odczyt z trzech kart.
Wielkie Arkana
Zestaw 22 kart tarota, od Głupca po Świat. Przedstawiają rozpoznawalne figury i sytuacje, które służą refleksji nad szerszym tematem. Pozostałe 56 kart należy do Małych Arkanów.
Wierzchołek domu
Granica znaku lub domu. W wielu systemach domów oznacza stopień, od którego zaczyna się dany dom. W systemie całych znaków domy zaczynają się na granicy znaku. Granica nie oznacza mieszania się dwóch znaków.
Władca znaku
Ciało niebieskie przypisane znakowi w określonej tradycji astrologicznej. Na przykład Wenus jest władczynią Byka i Wagi. Tradycyjne i współczesne listy różnią się przy niektórych znakach.
Zmienny
Jedna z trzech jakości astrologicznych. Znaki zmienne to Bliźnięta, Panna, Strzelec i Ryby. Tradycja wiąże je z dostosowywaniem się i przygotowaniem do przejścia między dwiema porami roku.
Znak Księżyca
Znak zodiaku, w którym był Księżyc w chwili urodzenia. Księżyc przebywa w danym znaku przeciętnie około dwóch i pół dnia. W tradycji znak Księżyca odnoszony jest do potrzeb i przyzwyczajeń.
Znak Słońca
Znak, w którym było Słońce w chwili urodzenia. Popularne horoskopy zwykle używają właśnie tego położenia. Przy granicy znaków sama data może nie wystarczyć, ponieważ chwila zmiany bywa różna co roku.
Znak wschodzący
Inna nazwa znaku ascendentu. Chodzi o znak, którego odcinek ekliptyki wschodził na wschodnim horyzoncie. Zapis wyniku zwykle obejmuje też dokładny stopień w tym znaku.
Zodiak tropikalny
Dwunastoczęściowy podział ekliptyki zaczynający się w punkcie równonocy marcowej. Każdy znak ma 30°. Znak zodiaku tropikalnego nie musi odpowiadać gwiazdozbiorowi o tej samej nazwie.
Żywioł
Jeden z czterech symbolicznych żywiołów: ogień, ziemia, powietrze i woda. Każdy kojarzy się z trzema znakami. W astrologii jest to sposób grupowania stylów działania, nie fizyczna właściwość człowieka.